KATA Waza (技方)

Een Kata is een aaneenschakeling van standen, verplaatsingen, verdedigings- en aanvalstechnieken, zoals blokkeringen, trappen en stoten, waarbij naar verschillende richtingen wordt bewogen. Het aantal bewegingen en de volgorde daarvan zijn nauwkeurig vastgelegd. De balans tussen aanvallende en verdedigende technieken, de houdingen, de richting en de uitvoering van de bewegingen geven elke Kata zijn eigen specifiek karakter.

Sosai Mas Oyama legde de nadruk op drie fundamentele principes van een Kata (Kata no San Tiyoso):
- Waza no Kankyu: het tempo van de technieken.
Het tempo van een Kata varieert, sommige technieken worden langzaam uitgevoerd, andere snel (技の緩).
- Chikara no Kyojaku: de intensiteit van uitvoering.
De effectiviteit van de technieken komt uit een goede balans tussen kracht en ontspanning (力の強弱)
- Iki no Chosei: ademhalingscontrole.

De juiste timing van in- en uithalen en de kracht van de ademhalingen (Kiai 気合, Ibuki 息吹 or Nogare 逃れ) zijn belangrijk voor de juiste techniek (息の調整).

Bij Kata's worden de traditionele vechttechnieken aangeleerd. Balans, coordinatie, ademhaling en concentratie worden eveneens ontwikkeld. Kata's zijn, als ze goed worden uitgevoerd, niet alleen bijzonder goede lichamelijke oefeningen maar ook een effectieve manier van complete geest- en lichaamstraining. Kata's kennen het Renma ( 錬磨 ) principe, wat staat voor altijd poetsen. Dit betekent dat de bewegingen van Kata's veelvuldig en geconcentreerd geoefend moeten worden om er meester van te worden. De aandacht voor detail, wat nodig is voor een perfecte uitvoering van een Kata, stimuleert zelfdiscipline. Concentratie, toewijding en oefening zorgen ervoor dat een hoger niveau van leren wordt bereikt. Een niveau waarbij een Kata zo geintegreerd is in de onderbewuste geest dat een goede uitvoering van een Kata een vanzelfsprekendheid wordt. Dit wordt door Zen-meesters Mushin ( 無心 ) of geen geest genoemd. Wat eens bewust werd getraind wordt nu spontaan uitgevoerd (van onbewust-onbekwaam via bewust-onbekwaam en bewust-bekwaam naar onbewust-bekwaam). Het uitvoeren van een Kata is tevens een manier om respect te tonen aan het ontstaan en de geschiedenis van het Kyokushin Karate en vechtkunst in het algemeen.

Mas Oyama stelde op bezoek bij shihan Loek Hollander in Kralingen dat men Karate moet zien als een soort taal waarin de Kihon ( 基本 ) geleerd kan worden als de letters van het alfabet, de Kata ( 型 ) vormen dan de woorden en de zinnen en het Kumite ( 組手 ) vormt de gesprekken.

De uitvoering van Kata

Kata is een combinatie van basistechnieken die in een bepaald patroon gegoten zijn, ook wel de Embusen (演武線) genoemd. De basis technieken zijn zowel offensief als defensief. De uitvoerder van de Kata is echter altijd de verdedigende persoon. Iedere Kata begint altijd met een verdediging; er is geen Kata waar de uitvoerder de eerste aanval inzet. Kata training houdt in dat men bij de uitvoering van elke techniek zich maximaal inspant. Als je je zwak verdedigt zul je de strijd immers verliezen en als je zwak aanvalt zul je de strijd nooit winnen. In iedere Kata bevinden zich korte rustpunten. Goed ademhalen is van essentieel belang om niet uitgeput te geraken tijdens de intensieve uitvoering. Alertheid en scherpheid dienen zich te manifesteren in zowel mentale als fysieke componenten van de uitvoering.
De constante wisseling van het ritme in Kata is nauw gerelateerd aan het idee dat verschillende denkbeeldige tegenstanders vanuit verschillende richtingen, op verschillend gezette tijden en met verschillende technieken de beoefenaar aanvallen. Een tegenstander uitschakelen met een enkele stoot of trap is een natuurlijk de ideale -wellicht geidealiseerde- situatie. Een tweede kans krijg je nagenoeg nooit. Kata moet dan ook als zodanig worden bestudeerd en leiden tot perfectie. Elke techniek moet in feite de laatste techniek zijn; de techniek die de aanvaller uitschakelt.

Kata vormen

Een Kata leeft en dient intens beleefd te worden. Een Kata is zowel gracieus als effectief en dient zowel verschillende snelheidselementen, souplesse als kracht te bevatten en uit te stralen. Er zijn verschillende soorten Kata's; Kata's met verschillende afkomst of verschillende intenties. De een is meer gracieus, de ander kan meer snelheidswisselingen bevatten, een volgende Kata kan vooral krachtig zijn terwijl het bij weer een andere Kata het vooral om de manier van ademhalen gaat. Belangrijke sleutelfactoren in iedere Kata zijn, timing, juiste snelheid, snelheidswisselingen, kracht, flexibiliteit en ritme. Het uitvoeren van Kata is een demonstratie van het vaardigheidsniveau van de beoefenaar. Kata heeft zowel een filosofische als een inhoudelijke betekenis. Intensief Kata trainen staat gelijk aan zware conditietraining.

Binnen het Kyokushin zijn 2 hoofdsoorten Kata's te onderscheiden. De Noordelijke Kata's (uit de Shuri-te traditie, afkomstig uit de Shotokan lijn, welke Mas Oyama geleerd heeft onder Gichin Funakoshi) en de Zuidelijke Kata's (uit de Naha-te traditie, afkomstig uit de Goju-ryu lijn, welke Mas Oyama geleerd heeft onder So Nei Chu en Gogen Yamaguchi). Verder komen in mijn overzicht ook de Kata's voor die door Kancho Hatsuo Royama zijn geintroduceerd en door Shihan Okazaki and Shihan Ishijima zijn uitgewerkt voor Kyokushin-Kan (de beschrijvingen die ik heb bijgevoegd zijn de uitwerkingen van de Kyokushin-Kan Kata's).

Noordelijke Kata: Taikyoku (Ichi, Ni, San), Sokugi Taikyoku (Ichi, Ni, San), Pinan (Ichi, Ni, San, Yon, Go), Kanku Dai en Sushiho.

Zuidelijke Kata: Gekisai Dai en Gekisai Sho, Tensho, Seipai, Sanchin, Saifa, Seienchin, Yantsu, Tsuki no kata, Garyu en Ura Kata.

Kyokushin-Kan Kata: Juji (Ichi, Ni), Juy no (Ichi, Ni), Naifanchin (Shodan, Nidan, Sandan) en de Buki Jutsu Kata's: Bo Kata (Oshiro-no-Kon, Shushi-no-Kon, Ryubi-no-Kon, Sakugawa-no-Kon, Sezoko-no-Kon) en Tonfa Kata (Terukawa-no-Tonfa, Hamahiga-no-Tonfa, Yaraguwa-no-Tonfa).

(Alle kata's zijn ook eenvoudig te vinden via de menu's van alle pagina's)

The Seven Virtues of Bushido